به گزارش بهداشت نیوز، دکتر پیمان عرفان‌طلب در نشست خبری «هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها» که امروز (۳ آبان) برگزار شد، اظهار کرد: تعداد زیادی فلوشیپ در بیمارستان لقمان از زمان آغاز فعالیت سم‌شناسی بالینی در این بیمارستان تربیت شده‌اند و در سطح کشور مشغول به فعالیت هستند. همچنین شهرهای مختلفی مانند ارومیه و اهواز دارای مراکز مسمومیت هستند.
او با بیان اینکه ارائه خدمات مسمومیت در تهران فقط به بیمارستان لقمان محدود نمی‌شود، گفت: علاوه بر بیمارستان لقمان، بیمارستان‌های بهارلو، فیروزگر، شهرری و شهیار نیز در این حوزه فعالیت می‌کنند.
فلوشیپ سم‌شناسی بالینی بخش مسمومین بیمارستان لقمان با بیان اینکه نامگذاری هفته پیشگیری از مسمومیت گواهی از اهمیت این موضوع است، توضیح داد: بیمارستان لقمان حکیم با حدود ۲۴ هزار بستری در سال از مراکز مهم بستری بیماران مسموم در جهان به شمار می‌رود.
عرفان‌طلب با بیان اینکه آمار و ارقام مسمومیت‌های دارویی و مسمومیت‌های مرتبط با مواد مخدر در کشور بالاست، توضیح داد: مسمومیت‌های دیگری مانند مارگزیدگی، عقرب‌گزیدگی و سموم شیمیایی نیز وجود دارد که در اولویت‌های بعدی قرار می‌گیرند. مسمومیت باید در کانون توجه قرارگیرد و در همین راستا اقدامات متعددی در زمینه مقابله با مسمومیت‌ها انجام شده، اما به برنامه‌ریزی و اقدامات بیشتری برای پیشگیری از بروز مسمومیت‌ها نیاز داریم.
فلوشیپ سم‌شناسی بالینی بخش مسمومین بیمارستان لقمان ادامه داد: بازنگری در شرایط دسترسی به برخی داروها و مواد مخدر، یکی از اقدامات اساسی است که باید در این زمینه انجام شود. در حال حاضر، داروها و برخی از موادمخدر به‌راحتی در دسترس افراد قرار می‌گیرند، موضوعی که می‌تواند زمینه‌ساز بروز مسمومیت باشد.
این فلوشیپ سم‌شناسی بالینی درباره پیامدهای دسترسی آسان به برخی داروها و مواد مخدر تصریح کرد: بخش قابل‌توجهی از بیماران مسموم بیمارستان لقمان حکیم مربوط به گروه‌های مسمومان دارویی و موادمخدر است. بنابراین، لازم و ضروری است در ارتباط با موضوع نحوه دسترسی به داروها و مواد مخدر بازنگری شود تا این اقلام به‌راحتی در اختیار افراد قرار نگیرند.
او با بیان اینکه افزایش آگاهی عمومی برای مسمومیت ضروری است، گفت: نقش آموزش عمومی و رسانه‌ها برای پیشگیری از مسمومیت‌ها غیرقابل انکار است. اقدامات متعددی در زمینه آموزش انجام شده، اما همچنان لازم است رسانه‌ها نیز نقش فعال‌تری ایفا کنند. به طور مثال، هنگام پاندمی کرونا با ادعای نقش الکل برای درمان کرونا در شبکه‌های اجتماعی مواجه شدیم. به دلیل ترس و واهمه مردم از ابتلا به کرونا، موج گسترده‌ای از مصرف الکل شکل گرفت؛ موضوعی که به بروز مسمومیت‌های متعدد منجر شد.
عرفان‌طلب با بیان اینکه اطلاع‌رسانی نادرست درباره داروها و مواد مختلف می‌تواند سلامت افراد را به خطر اندازد، خاطرنشان کرد: برخی داروها و مواد، با وجود کاربردهای مفید در شرایط مشخص، در صورت مصرف نادرست یا دسترسی آسان و بدون نظارت می‌توانند خطرآفرین باشند. به طور مثال آسپرین و استامینوفن جزو این داروها به شمار می‌روند. بنابراین آگاهی‌بخشی عمومی و مدیریت دسترسی به این داروها می‌تواند نقش موثری در پیشگیری از مسمومیت داشته باشد.
او گفت: متاسفانه، بخش زیادی از مسمومین دارویی که اقدام به خودکشی کرده‌اند، افرادی هستند که از داروهای بدون نسخه استفاده کرده‌اند. به طور قطع، وزارت بهداشت باید در زمینه دسترسی به داروها چاره‌اندیشی و بازنگری کند.
او درباره تغییر الگوی مسمومیت‌ها در سال‌های اخیر توضیح داد: هنگامی که یک ماده مخدر جدید وارد بازار می‌شود، میزان مسمومیت با آن ماده افزایش می‌یابد. به طور مثال، هنگامی که قیمت ماده مخدر «شیشه» ارزان بود با افزایش مسمومیت‌ها مواجه بودیم. در مجموع، مسمومیت با تریاک و متادون زیاد است و اغلب افرادی که دچار مسمومیت با متادون شده‌اند از عطاری‌ها تهیه کرده‌اند.
فلوشیپ سم‌شناسی بالینی بخش مسمومین بیمارستان لقمان در بخش دوم این نشست خبری در پاسخ به پرسش ایسنا درباره افزایش مسمومیت زنان با موادمخدر ، توضیح داد: الگوی مسمومیت‌ها در زنان و مردان یکسان نیست بعنوان مثال در بخش مسمومین زنان بیمارستان لقمان با موارد متعددی از مسمومیت دارویی مواجه هستیم و در بخش مردان، موارد مرتبط با مواد مخدر بیشتر مشاهده می‌شود.
او در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات اولیه در منزل هنگام مواجهه با فرد مسموم و باورهای رایج گفت: خوراندن آب، آبلیمو یا وادار کردن فرد به استفراغ، لزوماً کمکی به بیمار نمی‌کنند و حتی ممکن است خطرناک باشند. خوراندن اجباری مواد مختلف به فرد مسموم یا تحریک او به استفراغ، با توجه به نوع ماده مصرف‌شده و وضعیت هوشیاری بیمار می‌تواند شرایط را وخیم‌تر کند.
عرفان‌طلب در پاسخ به پرسشی درباره مسمومیت‌های دارویی گفت: مسمومیت دارویی نسبت به مسمومیت با منوکسید کربن بسیار شایع‌تر است. بخش قابل‌توجهی از مسمومیت‌های دارویی عمدی است؛ درحالی‌که مسمومیت با مونوکسید کربن به طور معمول سهوی است.
این فلوشیپ سم‌شناسی بالینی گفت: در بسیاری از مواردی با اطلاع‌رسانی ساده می‌توان از مسمومیت جلوگیری کرد؛ بنابراین باید اطلاع‌رسانی بیشتری داشته باشیم.
او درباره دلایل کاهش مسمومیت با مونوکسید کربن گفت: تغییرات ضوابط در نصب وسایل گرمایشی مانند نصب پکیج‌ها در بالکن و ممنوعیت نصب شومینه در منازل طی سال‌های اخیر به کاهش خطر کمک کرده است، البته با وجود کاهش خطر در بسیاری از ساختمان‌های جدید، همچنان شومینه در خانه‌های قدیمی وجود دارد و از بخاری‌های هیزمی در برخی مناطق روستایی استفاده می‌شود، احتمال بروز مسمومیت در این شرایط وجود دارد. به همین دلیل، نباید تصور کرد که خطر مسمومیت با منوکسید کربن با تغییر تجهیزات در ساختمان‌های جدید به‌طور کامل از بین رفته است.
او در پاسخ به پرسشی درباره تبلیغات فضای مجازی درباره گیاهان دارویی و فرآورده‌های لاغری گفت: مصرف داروهای گیاهی نیز باید با آگاهی و تحت نظر پزشک انجام شود. گیاهی بودن یک ماده به معنای بی‌خطر بودن آن نیست؛ به طور مثال، خشخاش نیز گیاه است، اما می‌توان از آن مواد مخدر به دست آورد. مواردی مشاهده شده که فرآورده‌های تبلیغ‌شده برای لاغری حاوی موادی بوده‌اند که در اصطلاح عامیانه به شیشه معروف است. دسترسی به این محصولات و فروش خارج از مسیرهای معتبر، می‌تواند سلامت مصرف‌کنندگان را به خطر بیندازد.
فلوشیپ سم‌شناسی بالینی بیمارستان لقمان در پاسخ به پرسشی درباره هزینه‌های بستری بیماران مسموم گفت: اقدامات و پیگیری‌هایی انجام شده است تا بیماران بتوانند از خدمات و داروهای مورد نیاز بهره‌مند شوند .
منبع: ایسنا